Nhiệt độ màu của bộ đèn là nhiệt độ của vật đen tuyệt đối mà ở nhiệt độ đó nó có cùng màu sắc với ánh sáng phát ra của bộ đèn và được phân loại như sau:

-    Ánh sáng ấm: < 3000 K.

-    Ánh sáng trắng trung tính: 3000–5000 K.

-    Ánh sáng trắng lạnh: > 5000 K.

Trước hết phải xác định đúng loại không gian và nhiệm vụ thị giác, sau đó tra yêu cầu trong TCVN 7114-1:2008 (tiêu chuẩn còn hiệu lực, thay TCVN 7114:2002). Các thông số cần xem đồng thời gồm độ rọi duy trì, giới hạn chói lóa UGR, độ đồng đều, chỉ số hoàn màu, phân bố độ chói và yêu cầu đặc thù về an toàn hoặc nhận biết màu.

Khi tính toán cần xét tuổi và năng lực thị giác của người dùng, độ chính xác và thời gian thực hiện công việc, hệ số phản xạ bề mặt, ánh sáng ban ngày, độ cao và bố trí bộ đèn, hệ số duy trì do suy giảm quang thông/bám bẩn, khả năng điều khiển và mức tiêu thụ năng lượng. Giá trị thiết kế là độ rọi duy trì trên vùng nhiệm vụ.

Gợi ý trả lời: 

Các nguyên nhân gồm:

-    Chọn các thông số kỹ thuật không đạt tiêu chuẩn, không phù hợp nhu cầu sử dụng;

-    Chọn thiết bị chiếu sáng không phù hợp;

-    Bố trí các thiết bị chiếu sáng không hợp lý;

-    Ảnh hưởng của các thiết bị khác trong khu vực chiếu sáng;

-    Bảo trì không hiệu quả;

-    Thiếu ý thức tiết kiệm.

Lưu ý: độ rọi và độ chói không phù hợp; chọn loại chóa, bóng đèn, màu sắc đèn, chỉ số màu hoặc công suất đèn không phù hợp; chấn lưu tổn hao nhiều; bố trí đèn quá cao hoặc quá thấp, số lượng đèn thừa; không tận dụng ánh sáng tự nhiên; bảo trì không thường xuyên và vẫn bật đèn khi không cần thiết.

Gợi ý trả lời: 

Khi lựa chọn bóng đèn cần xem xét:

-    Lĩnh vực sử dụng;

-    Hiệu suất phát quang;

-    Màu sắc đèn, chỉ số màu;

-    Tuổi thọ của đèn;

-    Công suất tiêu thụ của đèn, thời gian phát sáng;

-    Sự suy giảm quang thông;

-    Khả năng điều chỉnh công suất (nếu có).

Gợi ý trả lời: 

Chấn lưu là một thiết bị hạn chế dòng điện của các loại đèn phóng điện; mạch khởi động có thể tạo điều kiện mồi đèn. Đối với đèn huỳnh quang, thiết bị này giúp tích tụ lượng điện áp ban đầu cần thiết khi bật đèn.

-    Chấn lưu điện từ dùng lõi sắt–cuộn dây, đơn giản và bền nhưng có tổn hao, khối lượng lớn, có thể gây ù và nhấp nháy ở tần số lưới. Chấn lưu điện tử làm việc ở tần số cao, thường nhẹ hơn, khởi động và điều khiển tốt hơn, giảm nhấp nháy và có thể giảm tổn hao hệ thống; đổi lại cần bảo đảm tương thích đèn, chất lượng điện và nhiệt độ làm việc.

-    Không dùng một tỷ lệ tiết kiệm hoặc tăng tuổi thọ cố định cho mọi trường hợp. Với dự án mới, nên so sánh toàn bộ bộ đèn LED và bộ nguồn LED (driver) với phương án đèn phóng điện, thay vì chỉ thay chấn lưu. 

Ánh sáng tự nhiên là miễn phí và tốt cho sức khỏe. Do đó, việc tận dụng ánh sáng tự nhiên, giảm sử dụng các bóng đèn điện là một tiềm năng tiết kiệm năng lượng rất hiệu quả, cần quan tâm từ giai đoạn thiết kế.

Một số giải pháp tận dụng ánh sáng tự nhiên:

-    Bố trí cửa sổ, cửa sổ mái và giếng trời phù hợp

-    Sử dụng ống dẫn sáng để dẫn ánh sáng từ mái vào sâu bên trong công trình, những khu vực không nhận được ánh sáng tự nhiên trực tiếp từ cửa sổ và giếng trời.

-    Sử dụng kết hợp chiếu sáng nhân tạo với chiếu sáng tự nhiên cho phép tiết kiệm điện có thể đạt tới 25-40%.

Các giải pháp:

-    Bố trí mạch điều khiển chiếu sáng hợp lý: Mỗi phòng nên có công tắc riêng. Không gian rộng nên chiếu sáng theo từng công việc, mỗi vùng có công tắc riêng.

-    Sử dụng hệ điều khiển chiếu sáng tự động: Sử dụng rơ-le thời gian để tự động tắt đèn sau thời gian cài đặt. Sử dụng cảm biến chiếm cứ để phát hiện người và điều khiển đèn. Sử dụng cảm biến quang để nhận biết mức độ sáng và tắt đèn khi ánh sáng đã đủ. Sử dụng cảm biến đa chức năng 360°, kết hợp chức năng cảm biến chiếm cứ và cảm biến quang. Sử dụng thiết bị điều chỉnh ánh sáng để giảm công suất đèn khi không cần thiết.

-   Thiết bị điều chỉnh ánh sáng kết hợp với cảm biến quang có thể tiết kiệm đến 75% năng lượng điện.

Gợi ý trả lời: 

Chiếu sáng theo công việc là cung cấp độ chiếu sáng tốt theo yêu cầu và chỉ tập trung vào diện tích thực hiện công việc. Trong khi đó, việc chiếu sáng chung cho xưởng hoặc văn phòng được giữ ở mức thấp hơn.

Giải pháp này nhằm duy trì ánh sáng thích hợp bằng cách giảm lượng ánh sáng khi sử dụng quá nhiều thiết bị chiếu sáng trong khu vực. Khi thực hiện cần:

-    Đo độ sáng. 

-    Xem xét sự cải tiến dựa trên độ chiếu sáng giữa các đèn. 

-    Xác định công suất, số lượng lắp đặt, lượng chiếu sáng và thời gian chiếu sáng không cần thiết. 

-    Xác định các mạch chiếu sáng tách biệt bằng công tắc. 

Gợi ý trả lời: 

Bảo trì giúp duy trì độ sáng, kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm điện năng tiêu thụ.

Các công việc gồm:

-    Lau chùi đèn, chóa, bề mặt phản xạ (mỗi 6 tháng – 24 tháng).

-    Thay thế các đèn hư và sắp hư

-    Thay kính bảo vệ khi bị vàng ố

-    Thay thế các nhóm đèn khi lượng ánh sáng giảm hơn 20-30% 

-    Bụi bẩn trên bóng và chóa có thể làm giảm tới 50% lượng ánh sáng phát ra.

Gợi ý trả lời: 

Một hệ thống chiếu sáng hợp lý cần được thực hiện 10 bước thiết kế như sau:

1.    Xác định độ treo cao đèn.
𝐻=ℎ−ℎ1−ℎ2, trong đó:
-    h là độ cao của nhà xưởng;
-    h1 là khoảng cách từ trần đến bóng đèn, thường h1 = 0,5 ÷ 0,7 m;
-    h2 là độ cao mặt bàn làm việc, thường h2 = 0,7 ÷ 0,9 m.

2.    Xác định khoảng cách giữa hai đèn liền kề theo tỷ số L/H hợp lý.

3.    Xác định các hệ số phản xạ của trần, tường và sàn.

4.    Tính toán chỉ số phòng kích thước a × b.
𝜑=(𝑎×𝑏)/(𝐻×(𝑎+𝑏))

5.    Từ các hệ số phản xạ và φ tra bảng để tìm hệ số sử dụng ksd

- Hệ số sử dụng được xác định theo tỷ lệ % của lumen đèn trần phát ra nguồn sáng và truyền đến bề mặt làm việc. 
- Hệ số này bao gồm cả ánh sáng trực tiếp phát ra từ nguồn phát sáng cũng như ánh sáng phản chiếu ra ngoài bề mặt căn phòng.
- Nhà sản xuất sẽ cấp cho mỗi bộ đèn một bảng riêng lấy từ báo cáo thử nghiệm trắc quang.
- Đối với đèn tuýp đôi, hệ số sử dụng là 0,66 tương ứng với chỉ số  đo phòng là 2,5

6.    Xác định quang thông đèn dựa trên độ rọi yêu cầu, diện tích, hệ số dự trữ, hệ số tính toán và số bóng đèn.
Φ=(𝑘×𝐸×𝑆×𝑍)/(𝑛×𝑘𝑠𝑑 )
-    k là hệ số dự trữ
-    E là độ rọi theo yêu cầu của nhà xưởng (lx); S là diện tích nhà xưởng (m2);
-    Z là hệ số tính toán, thường Z = 0,8 – 1,4;
-    n là số bóng đèn được xác định chính xác sau khi bố trí đèn trên mặt bằng.

7.    Tra sổ tay tìm quang thông bóng lớn hơn hoặc bằng quang thông tính toán.

8.    Vẽ sơ đồ cấp điện chiếu sáng trên mặt bằng.

9.    Vẽ sơ đồ nguyên lý cấp điện chiếu sáng.

10.    Lựa chọn các phần tử trên sơ đồ nguyên lý.

Gợi ý trả lời: 

1.    Giảm công suất tiêu thụ

-    Thay thế bóng đèn và bộ đèn cũ, hiệu suất thấp. 

-    Lựa chọn thiết bị chiếu sáng hiệu suất cao. 

-    Thiết kế chiếu sáng đúng. 

2.    Giảm thời gian đèn làm việc

-    Sử dụng hệ thống tự động điều khiển chiếu sáng. 

-    Sử dụng thiết bị điều chỉnh công suất đèn. 

-    Tắt đèn khi không cần thiết. 

3.    Sử dụng ánh sáng tự nhiên

-    Giảm chiếu sáng nhân tạo. 

-    Tăng cường chiếu sáng tự nhiên. 

4.    Thực hiện bảo trì thường xuyên

-    Định kỳ lau chùi đèn, chóa và bề mặt phản xạ. 

-    Thay thế các đèn hư và sắp hư. 

-    Thay kính bảo vệ khi bị vàng ố. 

-    Thay thế các nhóm đèn khi lượng ánh sáng giảm hơn 20–30%. 

Ngoài ra, cần nâng cao ý thức người sử dụng: tắt thiết bị điện và đèn chiếu sáng khi không cần thiết, hạn chế sử dụng đèn công suất lớn để quảng cáo, không bật tắt đèn thường xuyên, đảm bảo ổn định điện áp cấp cho đèn và giảm công suất nguồn cấp.